Táo bón

TÁO BÓN

Táo bón là trạng thái đi tiêu phân khô cứng, buồn đi mà không đi được, thời gian đi tiêu lâu hoặc nhiều ngày mới đi tiêu, trong điều kiện ăn uống bình thường.

Nguyên nhân có thể do bệnh của đại trường (co thắt, nhu động giảm, phình đại trường… Bệnh ngoài đường ruột như ung thư gây chèn ép… hoặc bệnh toàn thân như chức năng tuyến giáp giảm, nhiễm độc chì, suy nhược cơ thể (hư lao), thần kinh tâm thần bị ức chế như lo nghĩ, tức giận, buồn phiền… tập quán sinh hoạt thiếu điều độ..

Thiên ‘Ngũ Tạng Phong Hàn Tích Tụ’ (Kim Quỹ Yếu Lược) viết: “ Mạch Phu dương Phù mà Sáp. Phù là Vị khí khỏe – Sáp là tiểu tiện nhiều ấn. Phù và Sáp chọi nhau, cho nên đại tiện phân rắn, đó là chứng Tỳ Ước, dùng bài Ma Tử Nhân Hoàn để chữa”. – Chứng đại tiện bí kết, các sách cổ mang các tên Hư bí, Phong bí, Khí bí, Nhiệt bí, Hàn bí, Thấp bí v.v… Riêng Lý Đông viên chỉ nói bốn loại Nhiệt táo, Phong táo, âm kết, Dương kết, đó là đặt tên rắc rối, chẳng có căn cứ nào cả, đã không nắm vững điều chủ yếu, lại chỉ càng thêm nghi hoặc, rất có hại trong lâm sàng – không biết rằng đối với chứng này chỉ nên phân biệt làm hai loại đó là Âm kết và Dương kết cũng đủ lắm rồi (Cảnh Nhạc Toàn Thư).

B. Nguyên Nhân Gây Bệnh

Theo YHCT táo bón thường do các nguyên nhân sau:

1. Trường vị táo nhiệt: Những người vốn dương thịnh, Hoặc uống rượu, ăn nhiều chất cay nóng gây tích nhiệt ở trường vị, Hoặc bệnh nhiệt lâu ngày tổn thương tân dịch.

2. Khí trệ: Lo nghĩ, buồn phiền, nằm lâu, ít vận động làm cho khí huyết kém lưu thông gây ứ trệ sinh táo bón.

3. Khí huyết hư: Do tổn thương lao lực, sau khi mắc bệnh, sau sinh, những người cao tuổi, khí hư thì chức năng truyền đạo của đại trường giảm sút, huyết hư tân dịch kém không tư nhuận đại trường gây tiêu khó phân khô cứng.

4. Dương suy: Những bệnh nhân suy nhược nặng, người cao tuổi, lão suy, chân dương suy kém, hàn tà ngưng kết ở đại trường gây táo bón, tiện bí (hàn kết tiện bí lãnh bí.

C. Biện Chứng Luận Trị

Thường phân làm hai loại chứng thực và chứng hư.

a- Chứng thực: Gồm các thể bệnh:

+ Thể Nhiệt (NKHT. Hải), Táo Nhiệt Nội Kết (T. Đô): Tiêu phân khô rắn, nước tiểu vàng, tiểu ít, người nóng, mặt đỏ, miệng khô, bứt rứt, lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng khô, mạch Hoạt Sác.

– Phép trị: Thanh nhiệt, nhuận trường (T. Hải + T. Đô).

Dùng bài Điều Vị Thừa Khí Thang Gia Giảm (T. Hải) – Ma Nhân Hoàn (T. Đô).

Điều Vị Thừa Khí Thang (Thương Hàn Luận): Cam thảo (sống) 4g, Đại hoàng 12g, Mang tiêu 8g.

(Đại hoàng tả nhiệt, thông tiện; Mang tiêu tả nhiệt, nhuyễn kiên, nhuận táo, Cam thảo kiện tỳ, điều hòa các vị thuốc).

Trường hợp tân dịch bị tổn thương, thêm Sinh địa, Thạch hộc (tươi) để tư âm, thanh nhiệt.

Ma Nhân Hoàn (Loại Chứng Hoạt Nhân Thư): Chỉ thực 320g, Đại hoàng 64g, Hạnh nhân 50g, Hậu phác 40g, Ma nhân 100g, Thược dược 320g.

(Ma tử nhân nhuận trường, thông tiện, làm quân; Hạnh nhân giáng khí, nhuận trường; Thược dược dưỡng âm, hòa doanh làm thần; Chỉ thực, Hậu phác tiêu bỉ, trừ mãn; Đại hoàng tả hạ, thông tiện, làm tá, sứ).

2. Thể Khí Uất (T. Hải) – Khí trệ (T. Đô): Hay thở dài, ăn kém, ngực sườn đầy tức, muốn đi tiêu mà không đi được, bụng đầy, rêu lưỡi mỏng, mạch Huyền.

– Phép trị: Hành khí, tiêu trệ. Dùng bài Lục Ma Thang gia giảm (T.Hải + T. Đô)

(Mộc hương, Ô dược hành khí; Đại hoàng, Binh lang, Chỉ thực, Trầm hương phá khí, hành trệ). Nếu uống vào mà tiêu được, bỏ Đại hoàng, Binh lang, dùng Ma Nhân Hoàn để nhuận trường.

II- Chứng hư: Gồm các thể bệnh:

1. Khí Hư: Táo bón, tiêu khó nhưng phân không khô cứng, thường mệt mỏi, sau khi đi tiêu mệt hơn hoặc ra mồ hôi, hụt hơi, thân lưỡi bệu, rêu lưỡi mỏng, mạch Nhược (T. Hải), mạch Hư (T. Đô).

– Phép trị: Ích khí, nhuận trường (T.Hải + T. Đô).

Dùng bài Hoàng Kỳ Thang gia giảm (T. Hải + T. Đô).

Hoàng Kỳ Thang (Kim Quỹ Dực): Hoàng kỳ 12g, Ma nhân 8g, Trần bì 4g, Sắc, thêm Mật ong 10g, uống.

(Trong bài dùng Hoàng kỳ (sống) để bổ khí, Trần bì hành khí, Ma nhân, Mật ong nhuận trường. Thêm Đảng sâm, Cam thảo để tăng tác dụng bổ khí).

Trường hợp rặn nhiều mà lòi dom ra, thêm Thăng ma, Sài hồ để thăng đề.

2. Huyết Hư: Đi tiêu khó, phân khô cứng, sắc mặt xanh nhạt, vàng úa, hoa mắt, chóng mặt, môi nhạt, lưỡi nhạt, mạch Tế (T. Hải + T. Đô).

-Phép trị: Dưỡng huyết, nhuận trường (T. Hải + T. Đô).

Dùng bài Nhuận Trường Hoàn (T. Hải) – (Nhuận Trường Hoàn + Ngũ Nhân Hoàn (T. Đô).

Nhuận Trường Hoàn (Nội Khoa Trung Y Thượng Hải): Chỉ xác 40g, Đào nhân (bỏ vỏ và đầu nhọn) 40g, Đương quy 20g, Khương hoạt 20g, Ma nhân 48g, Sinh địa (bỏ vỏ) 20g.

( Trong bài dùng Đương quy, Sinh địa tư dưỡng âm huyết; Đào nhân, Ma nhân nhuận trường; Chỉ xác hành khí đi xuống).

Trường hợp ngũ tâm phiền nhiệt, miệng khô, lưỡi thon, thêm Huyền sâm, Mạch môn, Ngọc trúc để dưỡng âm.

3. Dương Hư: Đi tiêu khó, chân tay mát, lưng cảm thấy lạnh, gối lạnh, hoặc bụng đau, chườm nóng thấy dễ chịu, lưỡi bệu, nhợt, rêu lưỡi trắng nhuận, mạch Trầm Trì (T. Hải + T. Đô).

– Phép trị: Ôn thông, nhuận trường (T. Hải) – Ôn thông, khai bí (T. Đô).

+ Dùng bài Thung Dung Nhuận Trường Hoàn hoặc Bán Lưu Hoàn (T. Hải).

+ Dùng bài Bán Lưu Hoàn hoặc Ôn Tỳ Thang (T. Đô).

Nhục Thung Dung Hoàn (Y Học Cương Mục): Nhục thung dung 80g, Trầm hương 40g. Tán bột. Dùng Ma tử nhân ép lấy nước cốt, trộn thuốc bột, làm hoàn.

(Trong bài dùng Nhục thung dung ôn thận, nhuận trường; Ma nhân nhuận trường; Trầm hương giáng khí).

Bán Lưu Hoàn (Thái Bình Huệ Dân Hòa Tễ Cục Phương): Bán hạ 120g, Lưu hoàng 40g.

(Trong bài dùng Lưu hoàng để trợ dương, thông tiện; Bán hạ giáng khí). Thêm Nhục thung dung ôn thận, nhuận trường; Ma nhân nhuận trường.

Ôn Tỳ Thang (Thái Bình Huệ Dân Hòa Tễ Cục Phương): Cam thảo 4g, Can khương 4g, Đại hoàng 8g, Nhân sâm 8g, Phụ tử 8g.

(Bài này là bài Tứ Nghịch Thang + Nhân Sâm Thang, thêm Đại hoàng. Bài Tứ Nghịch + Nhân Sâm Thang vốn dùng để ôn trung, tán hàn, hồi dương, cứu nghịch. Bây giờ thêm Đại hoàng, trở thành bài ôn vận Tỳ dương, vừa công vừa bổ. Mục đích dùng Đại Hoàng là để điều hòa tà uế trọc bị tích trệ, dùng chung với các vị thuốc ôn dương để thích ứng với bệnh âm khí hư suy mà dẫn đến âm hàn nội thịnh, bụng đau, đại tiện bí, kiết lỵ lâu ngày, chất độc ở đường tiểu, chứng bệnh về máu và thuộc chứng thực hàn).

Một Số Bài Thuốc Kinh Nghiệm

Ích Trường Thông Tiện Thang (Thiên Gia Diệu Phương, q Thượng): Hoàng kỳ (sống) 24g, Tiên linh tỳ, Xích thược, Bạch thược đều 15g, Đào nhân, Hạnh nhân, Tỳ bà diệp (tươi), Mộc hương, Hà diệp, Hoàng cầm (tẩy rượu) đều 10g, Thạch hộc (tươi), Ngọa lăng tử, Đao đậu tử đều 30g, Mộc qua 2g, Sinh khương 3g, Hoàng liên 4,5g. thêm Bảo Hòa Hoàn 12g (bọc lai). Sắc uống.

TD: Ích khí, dưỡng âm, sơ Can hòa Vị, lý khí hóa ứ. Trị táo bón.

Thược Dược Chỉ Trường Thang (Tân Trung Y (12) 1990): Bạch thược (sống) 30g, Cam thảo (sống) 20g, Chỉ thực 15g. Sắc uống.

TD: Thông trường, bài tiện. Trị táo bón.

Đã trị 95 ca (mạn tính 54, cuối kỳ ung thư 16, di chứng tai biến não 14, không rõ nguyên nhân 11). Uống từ 1 ~ 3 thang đều khỏi.

Lão Niên Tiện Bí Lương Phương (Danh Y Trị Nghiệm Lương Phương): Hoàng kỳ 30g, Ngân hoa, Đương quy, Bạch thược, Ma nhan, Nhục thung dung đều 20g, Hậu phác, Tửu đại hoàng đều 3 ~ 10g, Tiên linh tỳ 10 ~ 15g. Sắc uống.

TD: Ích khí, dưỡng huyết, nhuận táo, hành khí, giải độc, thông trệ. Trị táo bón nơi người lớn tuổi.

Điều Tỳ Thông Kết Thang (Danh Y Trị Nghiệm Lương Phương): Bạch truật, Thương truật đều 30g, Chỉ xác 10g, Nhục thung dung 20g. Ngâm thuốc trong nước khoảng 30 phút rồi sắc làm hai lần, mỗi lần để nhỏ lửa sắc trong 1 giờ, sau đó hợp chung hai nước, sắc uống ấm. Uống thuốc xong, uống nhiều nước.

TD: Kiện bổ Tỳ khí, dưỡng huyết nhuận trường. Trị các loại táo bón do hư yếu.

Thông Tiện Thang (Danh Y Trị Nghiệm Lương Phương): Câu đằng, Phục linh đều 10g, Hoa hồng 6g, Phục long can 10g, Cam thảo 3g. Sắc uống.

TD: Điều lý Tỳ Vị, thư Can khoái cách, điều lý Can tạng. Trị trẻ nhỏ bị táo bón, phân khô cứng không thông.

Quát Lâu Nhuận Trường Thang (Trung Quốc Trung Y Bí Phương Đại Toàn): Quát lâu 20g, Tỳ bà diệp 15g, Hà diệp, Đương quy, Tang thầm tử, Nguyên sâm, Mạch môn, Sinh địa đều 20g, Câu kỷ tử, Lai phục tử, Uất lý nhân, Cam thảo đều 10g. Sắc uống.

TD: Tư âm dưỡng huyết, nhuận trường thông tiện. Trị táo bón mạn tính (do huyết hư, trường vị bị táo).

Khai Khoan Thăng Giáng Thang (Trung Quốc Đương Đại Trung Y Danh Nhân Chí): Đảng sâm 30g, Sài hồ, Thăng ma, Cát cánh, Chỉ thực đều 12g, Qua lâu nhân 20g, Bàng đại hải, Ngưu tất đều 12g, Nhục thung dung 30g, Đại hoàng (tẩm rượu) 6g, Hồng đằng 30g, Tây thảo 15g, Cam thảo 6g. Sắc uống.

TD: Ích khí thăng dương, tuyên Phế khoan trường. Trị táo bón (do Phế khí không thông, đại trường khí bị bế).

Kinh Nghiệm Điều Trị Táo Bón của Nhật Bản

(Trích trong ‘Chinese Herbal Medicine And The Problem Of Agging’).

+ Quế Chi Gia Thược Dược Thang hoặc Quế Chi Gia Thược Dược Đại Hoàng Thang: hai bài này đều có các vị thuốc ấm dùng trong trường hợp teo và sa dạ dày, có lúc táo bón, khi thì tiêu chảy.

. Nếu không đại tiện được thì dùng bài Quế Chi Gia Thược Dược Đại Hoàng Thang. Nếu bụng đầy trướng, suy yếu, dùng bài Quế Chi Thược Dược gia Nhân sâm và Xuyên tiêu.

Bài thuốc này cũng có tác dụng với màng bụng viêm và ruột non hẹp lại (Nếu chẩn đoán lầm, cho dùng bài Đại Sài Hồ Thang, bệnh sẽ nặng hơn

+ Tiểu Kiến Trung Thang: có tác dụng với người có thể tạng yếu, mệt mỏi, bụng mềm, không có sức.

+ Phụ Tử Lý Trung Thang: có tác dụng đối với táo bón mạn tính nơi người thể tạng yếu, chuyển hóa thấp, sắc mặt xanh. Thông thường dùng thuốc nhuận trường không có kết quả, nên dùng bài này, đại tiện sẽ dễ dàng. Bài này có Phụ tử, Can khương có tác dụng tăng chức năng chuyển hóa, làm ấm phủ tạng và kích thích nhu động ruột.

+ Ma Tử Nhân Hoàn: dùng cho người lớn tuổi, táo bón mạn.

+ Nhuận Trường Thang: tốt cho người lớn tuổi, táo bón mạn tính. Dùng giống nhũ bài Ma Tử Nhân Hoàn nhưng bài này dùng cho người bệnh da khô, không nhuận, lượng nước tiểu nhiều.

+ Đương Quy Thược Dược Tán: thích hợp với chứng táo bón của phụ nữ cơ thể suy yếu, mệt mỏi, lạnh quanh thắt lưng. Bài thuốc này có tác dụng đặc biệt trong trường hợp thường dùng thuốc nhuận trường mà không có kết quả và đau bụng. Trong bài Xuyên khung, Đương quy làm ấm cơ thể, tăng cường tuần hoàn máu và giảm căng cơ ruột. Thược dược và các thành phần khác của bài thuốc làm tăng nhu động ruột do vậy dễ đào thải phân ra ngoài.

+ Tiêu Dao Tán Gia Vị (Đương quy, Thược dược, Bạch truật, Phục linh, Sài hồ đều 12g, Đơn bì, Chi tử, Cam thảo đều 8g, Bạc hà, Sinh khương đều 4g): đặc biệt nhuận trường cho phụ nữ 40-50 tuổi, ở thời kỳ mãn kinh.

+ Thần Hiệu Thang (Mộc hương, Ngô thù, Tiểu hồi, Chi tử, Bạch truật, Hương phụ, Đương quy, Ô dược, Diên hồ, Sa nhân sao đen, Đăng tâm, Sinh khương đều 8g, Cam thảo 4g dùng trị táo bón sau mổ. Dùng cho người thể tạng yếu, bụng đầy, bụng sôi, chân lạnh và có cảm giác muốn đi đại tiện nhưng không đi được.

+ Đại Sài Hồ Thang: dùng trị táo bón cho người béo mập. Để phòng ngừa xổ gây đau bụng, có thể dùng bài này.

+ Đào Hạch Thừa Khí Thang: thích hợp với táo bón, sắc mặt đỏ, cơ thể khỏe.

+ Tam Hoàng Tả Tâm Thang: dùng cho người bị táo bón, sắc mặt đỏ, dễ bị kích động.

CHÂM CỨU TRỊ TÁO BÓN

(Theo sách ‘Thực Dụng Châm Cứu Đại Toàn’)

+ Táo Bón Do Nhiệt: Thanh nhiệt, nhuận táo.

Hợp cốc + Đại trường du + Thiên xu + Nội đình. Hợp với Chiếu hải. Châm tả.

(Hợp cốc thanh hỏa của dương minh đại trường; Đại trường du + Thiên xu thông tiết khí của đại trường; Nội đình thanh nhiệt, hòa vị, lợi đại trường; Phối Chiếu hải để bổ thận thủy, là cách giúp nước dâng lên để thuyền di chuyển được).

+ Táo Bón Do Hàn: Ôn thông, khai kết.

Châm bổ + cứu Thiên xu, Quan nguyên, Tam âm giao, hợp với Thần khuyết.

(Thiên xu là huyệt mộ của đại trường để thông khí của đại trường; Quan nguyên ôn dương, tán hàn; Cứu Tam âm giao có thể thông dương khí của 3 kinh âm ở chân, 3 kinh âm đều đi qua bụng, dương khí thông tốt thì đại tiện thông; Phối cứu Thần khuyết để ôn dương, tán hàn, trị bụng đau).

3- Táo Bón Do Hư Yếu: Bổ trung, ích khí.

Châm bổ và cứu Tỳ du, Vị du, Túc tam lý. Phối hợp với Khí hải, Cách du.

(Tỳ là gôc của hậu thiên, vì vậy, chọn huyệt Tỳ du, Vị du để giúp cho trung khí, nhằm bồi dưỡng cho nguồn sinh hóa; Túc tam lý để điều lý khí của trường vị giúp cho khí cơ thông suốt, công năng tiêu hóa của tỳ vị được bình thường; Cứu Khí hải để ích khí, hồi dương, trị khí bị hụt; Cách du là huyệt hội của huyết, có khả năng bổ âm huyết, nhuận trường).

Bệnh Án Táo Bón

(Trích trong ‘Trung Y Lâm Sàng Chẩn Liệu Bách Khoa Toàn Thư’)

Trương X, nam, gần 70 tuổi.

Khám lần đầu: Đùi gối mềm yếu, táo bón, sáu bộ mạch Tế Sáp. Đây là do huyết dịch khô ráo. Điều trị nên dưỡng huyết, nhuận trường. Dùng Thung dung tươi 40g, Hỏa ma nhân 12g, Hạnh nhân 12g, Đương qui 12g, Tùng tử nhân 12g, Bá tử nhân 12g, Ngưu tất 12g, Thủ ô tươi 24g, Hoài sơn tươi 12g.

Khám lần 2: Đại tiện tuy dễ dàng, nhưng chất dịch trong ruột khô ráo, ăn được mà không đại tiện đã 3 ngày. Dùng thuốc tư nhuận có vị mặn giáng xuống: Hỏa ma nhân 12g, Bạch thược 6g, Sinh Cam thảo 8g, Đương quy 12g, Sinh hoài sơn 12g Mạch đông 6g, Câu kỷ tử 12g, Thung dung tươi 24g, Huyền sâm 8g, Ngưu tất 12g, Tỳ bà diệp (bỏ lông) 4 lá.

– Khám lần 3: Đại tiện điều hòa dần, lại dùng thuốc nhuận trường dưỡng huyết, kết hợp với bổ khí. Đảng sâm 12g, Đương qui 12g, Sinh Hoài sơn 12g, Hỏa ma nhân 12g, Cốc nha 16g, Bạch truật 8g, Bạch thược 6g, Bá tử nhân 12g, Câu kỷ tử 12g, Ngưu tất 12g.

Nhận xét: Bệnh án này ở người cao tuổi, thế lực yếu, khí huyết đều suy khiến cho sự truyền tống ở đường ruột bị yếu sức gây nên tiện bí. Trọng điểm biện chứng ở chỗ tuổi đã cao đùi gối mềm yếu, mạch Tế Sáp, bệnh thuộc loại hư bí cho nên dùng thuốc dưỡng huyết nhuận trường thêm thuốc bổ khí mà kết quả, nên phân biệt với loại tiện bí có nguyên nhân khác nhau.

Bệnh Án Táo Bón

(Trích trong ‘Thiên Gia Diệu Phương, q Thượng’)

Lư­u X, nam, 34 tuổi, công nhân, sơ chẩn ngày 26-2-1966. Bệnh nhân từ lâu đã có đại tiện bí kết, bụng chướng đau, cự án, uống thuốc thông tiện, sau đi đại tiện rồi bụng dưới đau, ngủ không yên. 10 tháng trước phổi bên phải nhiễm lao, đã điều trị bệnh tình ổn định, không ho, khám thấy chất lưỡi đỏ, rêu dày bẩn mà vàng, mạch Huyền Hoạt, mạch phải to hơn. Chứng này là ruột khô không nhuận, khí trệ gây chướng. Nên dùng phép điều khí lợi trung, hòa vị nhuận tràng. Cho uống T­ư Âm Nhuận Táo Phương gia vị (Sinh thủ ô 15g, Ngọc trúc 9g, Đại phúc bì 12g, Thanh bì và Trần bì mỗi thứ 6g, Sinh chỉ xác 9g, Ô dược 9g, Thanh quất diệp 9g. Sắc uống, mỗi ngày 1 thang). Uống được 5 thang, đại tiện trở thành nhuận, giảm quá nửa chứng bụng chướng đau. Dặn uống thêm 5 thang nữa, mọi chứng đều hết.

Bàn luận: Bệnh nhân này phế âm vốn h­ư, ruột khô không nhuận, khí cơ uất trệ, thông giáng không được, làm cho đại tiện bí kết không thông. Trong phương thuốc dùng Sinh thủ ô, Ngọc trúc để t­ư âm nhuận táo; Đại phúc bì, Chỉ xác để phát khí tiêu trệ, làm cho đường ruột t­ư nhuận táo, dùng Đại phúc bì, Chỉ xác để phát khí tiêu trệ, làm cho đường ruột t­ư nhuận, khí cơ thông suốt, ắt đại tiện tự thông, chứng bệnh hết. Theo kinh nghiệm lâm sàng, người già đại tiện bí kết đã lâu, đường ruột không nhuận, dùng thuốc thông hạ lâu ngày không có kết quả thì có thể dùng riêng một vị Sinh thủ ô 30g, sắc uống hoặc làm thành hoàn mỗi lần 6g, mỗi ngày uống 2 lần sẽ có hiệu quả. Ngoài ra có thể dùng Hắc chi ma, vừng đen giã nát trộn mật ong mà chiêu cũng có tác dụng thông tiện.

http://www.yhoccotruyen.htmedsoft.com/benhhoc/htmdocs/benh_vant/taobon.htm

6 Comments »

  1. 2
    utvle Says:

    Bác sĩ ơi !
    cho em hỏi lúc đi đại tiện mà ra máu có bị ảnh hưởng gì đến sức khỏe ko ạ? Em bị bẹnh này cũng được mấy tháng rùi! Lúc đầu thì ỉa ra máu và sau 1 thời gian lại hết và bây giờ lại bị nữa! Bác sĩ có thể giải thích cho em hiểu được ko? Căn bệnh này có thể tự chữa khỏi được ko?

    em nam nay: 18 tuổi
    giới tính: nam
    nghề nghiệp: học sinh
    TGTuấn

    Chào bạn Tuan,
    Đi đại tiện ra máu có thể do bi trĩ hay rách hậu môn do táo bón nhưng cũng có thể do bị xuất huyết tiêu hóa như viêm loét ruột già,ung thư ruột v..v .Bạn còn trẽ nên chúng tôi không nghĩ nhiều đến ung thư nhưng bạn cần cho biết thêm chi tiết như bạn có bị táo bón không, mổi tuần bạn đi đại tiện bao nhiêu lần, mổi lần đi có phải rặn không, phân mềm hay cứng. Khi ra máu thì máu màu gì, đỏ tươi hay đen, máu ra trước hay sau khi phân ra? Bạn có bị đau bụng không? Máu ra nhiều hay ít? Bạn có đang dùng thuốc gì hay không?

    Bị chảy máu lâu ngày sẽ đưa đến thiếu máu, có hại cho cơ thể. Bạn nên đến khám bác sĩ ngay để tìm ra nguyên nhân và được điều trị chính xác.

    Nếu được thêm các chi tiết trên chúng tôi có thể giải thích thêm cho bạn.
    Cám ơn bạn đã gởi câu hỏi. Chúc bạn luôn sống khỏe.

    thân mến,
    Bác sĩ Nguyễn Quyền Quới, Hoa Kỳ
    Chương trình vấn đáp SỐNG KHỎE

    Em ko có bị táo bón! 1 tuần đi khoang 2 đến 3 lần. Mỗi lần đi đều có rặn. Phân thì cứng, khi ra máu thì đó là máu đỏ tươi. Em ko có bị đau bụng, máu ra cũng ít! Em hiện giờ chưa có dùng thuốc gì hết.
    TGTuấn

    Chào bạn Tuan,
    bạn nói “không bị táo bón” nhưng thật ra bạn đang bị táo bón đó.
    Táo bón là :
    * bạn đi cầu một tuần ít hơn 3 lần
    * hoặc đi cầu phải rặn, phân không ra tự nhiên
    * phân cứng. Bình thường thì phân phải mềm
    Theo những triệu chứng bạn kể thì tôi nghĩ bạn đang bị Trĩ, là 1 tình trạng các tĩnh mạch nhỏ và 1 số mô phiá dưới, xung quanh hậu môn bị phình trướng to ra. Tình trạng nầy là do bị táo bón lâu ngày, khi đi cầu phải rặn làm các tĩnh mạch và mô phía dưới bị phình trướng to ra và bị vỡ, gây ra chảy máu khi đi cầu. Trĩ cũng có thể do ngồi lâu hay đứng lâu do công việc đòi hỏi.
    Bạn nên uống nhiều nước trong, mỗi ngày uống nhiều ly nước to, ăn nhiều rau cải tươi, trái cây chín, nếu ăn chuối thì phải là chuối chín vì chuối sống sẽ làm bón thêm, bớt ăn thịt, khoai tây, chất bột và đường. Ban nên tập thể dục đều đặn mổi ngày, chơi thể thao để giúp cho nhu động ruột co bóp, đều giúp tránh bị táo bón.
    Sau khi đi cầu bạn nên ngồi vào 1 thau nước chứa đầy nước hơi ấm áp, đặt hậu môn vào ngồi khoảng 20-25 phút mổi lần cũng sẽ giúp cho các triệu chứng như đau, ngứa… Nên tránh ngồi hay đứng lâu 1 chổ mà nên đứng lên và đi lại thuờng xuyên. Khi mắc đi cầu thì phải đi ngay không nên chần chờ, không nên nín lâu.

    Tùy theo tình trạnh nặng nhẹ cũa Trĩ mà có các cách trị liệu khác nhau như: xức thuốc (kem thoa) tại chổ, hay cột , đốt, chích chất làm đông các tỉnh mạch, phẩu thuật….

    Nếu tình trạnh kéo dài bạn nên đến khám bác sĩ Nội khoa, hay bác sĩ Gia đình trước để được xác định chẩn đoán là trĩ. Nếu cần bác sĩ sẽ giới thiệu bạn đến các bác sĩ chuyên khoa khác.
    Chúc bạn mau khỏi bệnh
    thân mến,
    Bác sĩ Nguyễn Quyền Quới, Hoa Kỳ
    Chương trình vấn đáp SỐNG KHỎE
    ===========

    *** Trạng thái bình thường, không bị bón là mỗi ngày đều đi cầu và đi cầu một cách tự nhiên và dễ dàng, không phải rặn, và phân mềm (không cứng). Cách 1 ngày đi cầu 1 lần thì đã có triệu chứng bị táo bón. Lại thêm có triệu chứng là bụng có nhiều hơi (không phải lý do ăn không tiêu) và đánh rấm thường xuyên tức là bị táo bón.
    Dược sĩ Dương Chi Thủy
    Chương trình vấn đáp SỐNG KHỎE

    http://songkhoe.crctvn.org/forums/viewtopic.php?f=9&t=882

  2. 4
    utvle Says:

    Ăn uống trị táo bón
    Thứ Tư, 24 Tháng ba 2010, 11:03 GMT+7

    Khi đi ngoài phân khô cứng, bài tiết không thông, thậm chí vài ngày đi 1 lần, mất đi nhịp độ bình thường… gọi là táo bón. Nếu phân trong cơ thể trữ quá lâu có thể sản sinh ra các trạng thái chứng bệnh trúng độc. Dưới đây là một số bài thuốc trị táo bón.
    – Nước sôi ấm 1 cốc, mỗi ngày vào buổi sớm khi tỉnh dậy, uống lúc bụng đói, dùng cho người táo bón dạng thói quen.

    – Bắp cải 100g, dầu vừng vừa đủ, bắp cải dùng nước sôi chần chín, thêm dầu vừng trộn đều, ăn hàng ngày.
    Củ cải giúp trị táo bón. Ảnh: Yêu trẻ
    – Hạch đào nhân, vừng, mật ong, mỗi thứ 50g, hạch đào nhân đập vỡ, cùng rang chín với vừng, sau cho vào mật ong, trộn đều dùng ăn, mỗi ngày 2 lần, mỗi lần 2 thìa, dùng cho người già khí huyết không đầy đủ dẫn tới đi ngoài bí, váng đầu.
    – Sinh thủ ô 30g, gạo tẻ 100g thủ ô sắc nước đậu, bỏ bã, thêm gạo tẻ vào, lượng nước vừa đủ , nấu cháo, thêm gia vị dùng ăn, ngày 2 lần dùng cho người táo bón, mất ngủ.
    – Khoai tây 250g giã nát ép nước, mỗi ngày sớm dậy uống 1 thìa khi bụng đói. Dùng cho người phân khô kết.
    – Sữa trâu bò 250g, trứng gà 1 quả, mật ong vừa đủ, đập trứng gà vào trong sữa, đun sôi, đợi ấm cho vào mật ong vừa đủ, uống hết, mỗi ngày buổi sớm uống một lần. Dùng cho người táo bón dạng thói quen.
    – Măng trúc 250g, dầu đậu, hành, gừng, mì chính vừa đủ. Măng thái lát mỏng, cùng xào với hành, gừng, dầu, muối…
    – Nhục thung dung 30g, hồ đào nhục 10g, gạo tẻ 100g. Thục thung dung sắc nước, bỏ bã, thêm vào gạo tẻ và hồ đào nhục đã đập vụn, cùng nấu thành cháo. Ngày ăn 2 lần, mỗi lần 1 bát con, dùng cho người thận hư táo bón, đau lưng mỏi gối.
    – Cải củ trắng 250g, rửa sạch gọt vỏ thái miếng, thêm nước nấu nhừ dùng ăn. Dùng cho táo bón dạng thói quen.

    – Mật ong 50g, dầu vừng 25g, dầu vừng đổ vào mật ong quấy đều, sau vừa khuấy vừa cho thêm nước sôi ấm khiến nó loãng thành dịch thể đều, thì có thể uống. Dùng cho người ruột khô táo bón, phân khô kết.
    – Hạnh nhân 10g, gạo nếp 50g, hạnh nhân sắc đặc bỏ bã, cho gạo nếp vào nấu cháo dùng ăn, ngày 2 lần. Dùng cho người ho suyễn lâu ngày, táo bón.
    – Ruột già lợn 1 đoạn, thăng ma 15g, vừng 100g, rửa sạch ruột già, nhồi thăng ma và vừng vào, hai đầu buộc chặt, cho vào trong nồi, thêm gừng tươi, rượu, muối vừa đủ, dùng nước ninh, sau khi chín dùng ăn. Dùng cho người táo bón, lòi dom.
    – Chuối tiêu 1 quả, mỗi ngày sớm tối ăn một lần. Dùng cho người táo bón thói quen.
    – Quyết minh tử 30g, sắc uống thay trà, uống nhiều lần, dùng cho người mắt kém có táo bón.
    Theo Khoa học & Đời sống

    http://www.giaoduc.edu.vn/news/suc-khoe-720/an-uong-tri-tao-bon-140945.aspx

  3. 5
    utvle Says:

    Táo bón – Đừng coi thường

    Tăng cường ăn rau, trái cây giúp phòng chống táo bón.

    Táo bón tuy không phải là bệnh nhưng khi mắc phải nó làm cho chúng ta khó chịu, gây đau đớn mỗi khi đi đại tiện, hậu môn bị nứt, chảy máu… Thế nhưng nếu bạn thường xuyên bị táo bón hoặc táo bón kéo dài thì mọi chuyện sẽ trở nên phức tạp, bởi nó là khởi đầu của một số loại bệnh như sa đại tràng, trĩ, tuyến giáp hoạt động yếu, viêm ruột… những căn bệnh rất khó chữa khỏi hoàn toàn.

    Ai dễ bị táo bón?

    Trẻ em là đối tượng bị táo bón nhiều khiến các bậc cha mẹ lo lắng. Những trẻ được nuôi dưỡng bằng thức ăn mềm, nhiều protein như thịt, cá, tôm, cua và ăn ít chất xơ (rau, trái cây) và uống ít nước dễ bị táo bón. Phụ nữ có thai và mới sinh con cũng dễ bị táo bón. Nguyên nhân là do thay đổi nội tiết tố và do thai nhi đè lên ruột già làm ảnh hưởng tới việc đi đại tiện. Sau khi sinh con, đa phần phụ nữ gặp phải hiện tượng táo bón do ít vận động và kiêng cữ trong ăn uống. Một đối tượng nữa cũng dễ bị mắc táo bón là người cao tuổi, do ít hoạt động, răng yếu, rụng nên ngại ăn các thức ăn có chứa chất xơ, ít uống nước và không có cảm giác khát, sự co cơ suy giảm, ngại đi đại tiện… Hơn nữa, người cao tuổi lại mắc các chứng bệnh tim mạch, huyết áp, Parkinson nên phải dùng thuốc điều trị cũng là một trong những nguyên nhân gây táo bón. Ngoài ra những người phải làm việc nặng, ngoài trời, lá xe, nhân viên văn phòng do mất nước qua mồ hôi, do ngồi nhiều, ít vận động cũng dễ mắc táo bón.

    Cách phòng tránh

    Dù bất cứ nguyên nhân nào gây táo bón thì cũng để lại cảm giác khó chịu cho chính bạn. Do phân và khí không thải được ra ngoài nên bị đầy bụng, khó chịu, buồn nôn, trẻ thì quấy khóc, kém ăn, người lớn thì không muốn ăn… khiến bạn cảm thấy mệt mỏi, uể oải, khó chịu, sức khỏe bị sa sút. Muốn chữa trị dứt điểm táo bón thì phải tìm được đúng nguyên nhân. Thông thường căn nguyên gây táo bón có thể do ăn quá ít chất xơ, uống ít nước, ít vận động cơ thể, tác dụng phụ khi uống thuốc điều trị một số bệnh… Vì thế, để phòng và tránh táo bón, bạn nên thực hiện tốt các yêu cầu sau: Uống nhiều nước, trung bình cần uống 1-2,5 lít nước/ngày, có thể uống nước trắng, nước quả ép, trà, nước ngọt… Uống nước ngay cả khi không khát. Thiếu chất xơ cũng là nguyên nhân gây táo bón vì vậy cần phải tăng cường ăn nhiều rau, trái cây. Chất xơ giúp cho quá trình tiêu hóa và đào thải các chất cặn bã trong cơ thể. Mỗi ngày nên ăn 25-30g chất xơ tức khoảng 300g rau, trái cây. Với nhịp sống sinh hoạt hiện nay, chắc chắn bạn ăn uống không đều đặn, không đúng giờ, đúng bữa vì vậy việc bài tiết cũng thất thường. Nhiều khi bạn có nhu cầu đại tiện nhưng lại cố nốt cho công việc xong nên đành… nhịn, đó chính là nguyên nhân gây táo bón. Việc thay đổi thói quen không dễ dàng chút nào vì vậy đòi hỏi có sự kiên trì. Bạn phải tập thói quen đi đại tiện mỗi ngày, không nên nhịn lâu, nên tự tập cho mình một thói quen đi vệ sinh đúng giờ, đều đặn. Sự kiên trì tập luyện tay chân như đi bộ, hít thở bằng bụng, chạy chậm… giúp ăn uống ngon miệng, sảng khoái tinh thần, tăng nhu động ruột và tăng trương lực cơ khiến người cao tuổi bớt đau đớn khi đi cầu và tránh được táo bón. Người cao tuổi cũng nên tìm mọi cách để thư giãn tinh thần, tránh buồn bực lo âu vì đó là phương cách tốt nhât để phòng ngừa táo bón.

    Theo sk&đs

    http://www.thuocbietduoc.com.vn/tin-tuc-5132-1-29/tao-bon–dung-coi-thuong.aspx

  4. 6
    utvle Says:

    Ăn uống trị táo bón

    Khi đi ngoài phân khô rắn, cứng, thậm chí vài ngày đi một lần gọi là táo bón.

    Quá trình bài phân bình thường là thông qua 2 khâu kết tràng vận động và phản xạ bài phân để hoàn thành, bất kể các nhân tố nào ảnh hưởng tới 2 khâu nêu trên đều có thể dẫn tới táo bón.

    Đông y cho rằng bí đi ngoài phần nhiều do đại tràng tích nhiệt, hoặc khí trệ, hoặc lạnh ngưng lại, hoặc âm dương khí huyết suy hư, khiến cho chức năng truyền dẫn của ruột già mất điều khiển. Ngoài ra, bế tắc của phế khí cũng có thể ảnh hưởng chức năng bài phân của đại tràng, cho nên Đông y lại có phương pháp thông qua tuyên thông phế khí để chữa trị bí đi ngoài.

    Nguyên tắc ăn uống
    Măng

    – Nên ăn nhiều các thức ăn chứa nhiều chất xơ (xenlulose), như các loại rau và hoa quả tươi, các loại măng…

    – Nên uống đủ nước 2 lít/ngày, giúp cho làm mềm phân.

    – Ăn một số loại thức ăn có tác dụng nhuận tràng như mật ong, vừng, hạch đào, bơ, sữa trâu bò…

    – Khi đun nấu món ăn, có thể cho tăng một chút dầu ăn, như dầu đậu, dầu hạt cải, dầu vừng, dầu lạc…

    – Ăn một số thức ăn chứa vitamin nhóm B một cách thích hợp, như các loại đậu, lương thực thô, khoai lang, khoai tây…, để thúc đẩy nhu động ruột.

    – Cấm kỵ các thức ăn loại kích thích như rượu mạnh, trà đặc, cà phê, hẹ, tỏi, ớt, ít ăn các thức ăn tanh mặn vị đậm.

    Bài thuốc chọn lựa chữa trị bằng món ăn

    – Nước sôi ấm một cốc, mỗi ngày vào buổi sáng sớm khi tỉnh dậy, uống lúc bụng đói, dùng cho người táo bón.

    – Bắp cải 100g, dầu vừng vừa đủ, bắp cải dùng nước sôi chần chín, thêm dầu vừng trộn đều, dùng ăn cho người táo bón.

    – Hạch đào nhân, vừng, mật ong, mỗi thứ 50g, hạch đào nhân đập vỡ, rang chín với vừng, sau cho vào mật ong, trộn đều dùng ăn, mỗi ngày 2 lần, mỗi lần 2 thìa, dùng cho người già khí huyết không đầy đủ dẫn tới đi ngoài bí, váng đầu.

    – Sinh thủ ô 30g, gạo tẻ 100g, thủ ô sắc nước đậu, bỏ bã, thêm gạo tẻ vào, lượng nước vừa đủ, nấu cháo, thêm gia vị dùng ăn, ngày 2 lần, dùng cho người táo bón, mất ngủ.

    – Khoai tây 250g, giã nát ép lấy nước, mỗi ngày sớm dậy uống một thìa khi bụng đói, dùng cho người phân khô kết.

    – Sữa trâu bò 250g, trứng gà 1 quả, mật ong vừa đủ, đập trứng gà vào sữa, đun sôi, để ấm, cho vào mật ong vừa đủ, uống hết, mỗi ngày buổi sớm uống một lần, dùng cho người táo bón.

    – Măng trúc 250g, dầu đậu, hành, gừng, mì chính vừa đủ. Măng thái lát mỏng, xào với hành, gừng, dầu có thể cho nhiều một chút, sau khi chín thêm mì chính, muối, dùng cho người thường táo bón.

    – Nhục thung dung 30g, hồ đào nhục 10g, gạo tẻ 100g. Nhục thung dung sắc nước, bỏ bã, thêm vào gạo tẻ và hồ đào nhục đã đập vụn, nấu thành cháo, ngày ăn 2 lần, mỗi lần 1 bát con, dùng cho người thận hư táo bón, đau lưng mỏi gối.

    – Củ cải trắng 250g, rửa sạch gọt vỏ thái miếng, thêm nước nấu nhừ dùng ăn. Dùng cho người bị táo bón dạng thói quen.

    – Mật ong 50g, dầu vừng 25g, dầu vừng đổ vào mật ong quấy đều, vừa khuấy vừa cho thêm nước sôi ấm khiến nó loãng thành dịch thể đều, thì có thể uống. Dùng cho người ruột khô táo bón, phân khô kết.

    – Hạnh nhân 10g, gạo nếp 50g, hạnh nhân sắc đặc bỏ bã, cho gạo nếp vào nấu cháo dùng ăn, ngày 2 lần. Dùng cho người ho suyễn lâu ngày, táo bón.

    – Ruột già lợn 1 đoạn, thăng ma 15g, vừng 100g, rửa sạch ruột già, nhồi thăng ma và vừng vào, hai đầu buộc chặt, cho vào trong nồi, thêm gừng tươi, rượu, muối vừa đủ, dùng nước ninh chín để ăn. Dùng cho người táo bón, lòi dom.

    – Chuối tiêu 1 quả mỗi ngày ăn một lần.

    – Quyết minh tử 30g, sắc uống thay trà, uống nhiều lần, dùng cho người mắt kém có táo bón.

    Bệnh táo bón trên lâm sàng thấy rất nhiều, nhất là ở người già và người béo. Người bị táo bón ngoài số ít trường hợp do có bệnh ở đường ruột hoặc của bệnh của tạng khác đưa đến, đa số là dạng thói quen. Trong nhiều loại nguyên nhân, thì ăn uống đóng vai trò khá quan trọng. Theo kết quả nghiên cứu, chất xơ trong thực phẩm làm khối lượng phân tăng lên đáng kể sẽ kích thích vận động đường ruột, lại có thể bảo lưu thủy phần, tránh phân quá khô. Cho nên người bị táo bón nên thay đổi chế độ ăn, nên ăn nhiều rau chứa nhiều chất xơ, ngoài ra cần chú ý đi đại tiện kịp thời, không nên nhịn lâu để đề phòng táo bón. Lưu ý những người bị táo bón lâu ngày chữa không đỡ phải đi bệnh viện để tìm nguyên nhân gây bệnh và chữa trị kịp thời.
    .

    BS. Thu Hương

    http://suckhoedoisong.vn/2008919173956456p0c60/an-uong-tri-tao-bon.htm


RSS Feed for this entry

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: